بر اساس گزارش منتشرشده از سوی Rockefeller Foundation و پوشش رسانهای Axios، این نهاد خیریه بینالمللی یک برنامه گسترده به ارزش ۱۰۰ میلیون دلار راهاندازی کرده است که هدف آن کاهش اثرات منفی گسترش هوش مصنوعی بر بازار کار جهانی است.
این طرح که با عنوان «Big Bet on Good Jobs» معرفی شده، در پاسخ به نگرانیهای فزاینده درباره تأثیر اتوماسیون و فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی بر اشتغال شکل گرفته است. در سالهای اخیر، پیشرفت سریع AI باعث شده بسیاری از مشاغل—بهویژه در حوزههای اداری، خدماتی و حتی برخی مشاغل تخصصی—در معرض تغییر یا حذف قرار بگیرند.
برنامه جدید Rockefeller Foundation تمرکز خود را بر حمایت از کارگرانی قرار داده که بیشترین آسیب را از این تحولات دیدهاند یا در آینده نزدیک با خطر از دست دادن شغل مواجه هستند. این طرح بهطور ویژه مناطقی را هدف قرار میدهد که وابستگی بیشتری به مشاغل قابل اتوماسیون دارند و زیرساختهای لازم برای تطبیق با تغییرات فناوری در آنها ضعیفتر است.
در چارچوب این برنامه، چند محور اصلی دنبال میشود. نخست، ارائه آموزشهای مهارتی جدید یا همان «بازآموزی» (reskilling) برای کمک به افراد در یادگیری مهارتهایی که در اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی مورد نیاز است. این مهارتها شامل حوزههایی مانند کار با ابزارهای دیجیتال، تحلیل داده و مشاغل فنی نوظهور میشود.
دوم، ایجاد مسیرهای سادهتر برای ورود مجدد افراد به بازار کار است. بسیاری از افرادی که شغل خود را از دست میدهند، با موانع متعددی برای یافتن کار جدید مواجه هستند. این برنامه تلاش میکند با همکاری کارفرمایان و نهادهای محلی، این مسیر را تسهیل کند.
سوم، حمایتهای اجتماعی مکمل مانند تأمین خدمات مراقبت از کودکان (childcare) برای کارگران است. چنین خدماتی میتواند به افراد کمک کند تا با تمرکز بیشتری در دورههای آموزشی شرکت کنند یا فرصتهای شغلی جدید را دنبال کنند.
این اقدام در شرایطی انجام میشود که طبق گزارشهای منتشرشده توسط رسانههای مختلف، موج تعدیل نیرو در صنعت فناوری در سال ۲۰۲۶ ادامه دارد و هزاران نفر شغل خود را از دست دادهاند. در همین راستا، شرکتهایی مانند Meta نیز برنامههایی برای کاهش نیرو اعلام کردهاند که بخشی از آن به استفاده گستردهتر از هوش مصنوعی و اتوماسیون مربوط میشود.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که این سرمایهگذاری یکی از نخستین تلاشهای بزرگ در سطح جهانی برای مدیریت پیامدهای اجتماعی هوش مصنوعی است. آنها تأکید میکنند که در حالی که AI میتواند بهرهوری را افزایش دهد و فرصتهای جدیدی ایجاد کند، بدون برنامهریزی مناسب میتواند شکافهای اقتصادی و نابرابری را نیز تشدید کند.
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران بر این باورند که ورود نهادهای خصوصی مانند Rockefeller Foundation به این حوزه نشاندهنده آن است که دولتها هنوز نتوانستهاند با سرعت کافی به این چالش پاسخ دهند. به همین دلیل، نقش سازمانهای مستقل و خیریه در شکلدهی به آینده بازار کار پررنگتر شده است.
در مجموع، این طرح تلاشی است برای آنکه گذار به عصر هوش مصنوعی بهگونهای مدیریت شود که نهتنها باعث رشد اقتصادی شود، بلکه فرصتهای عادلانهتری نیز برای نیروی کار فراهم کند.
